|
Tanım
Kızıl, çocuğun bütün derisinde özgün bir kırmızımsı-pembe döküntü
oluşturan, oldukça yaygın bir çocukluk hastalığıdır. Boğaz ağrısına da
yol açan streptokok bakterilerinden yol açtığı kızıl, kolayca tedavi
edilen bir hastalıktır.
Nedenleri,Görülme sıklığı,Risk faktörleri
Kızıla yol açan bakteri, aynı zamanda bademcik iltihabına ve birçok
boğaz ağrısına da yol açan streptokoklar grubundandır. Kızıl
hastalığından sorumlu olan streptokok türü boğaz ve bademciklere
yayılarak, çoğalır. Bakteriler çoğalmaları sırasında toksin üretirler
ve bu toksin biriktikçe, kan dolaşımı aracılığıyla bütün bedeni
etkilemeye başlar. Bakteriler öksürük ve hapşırmayla, ayrıca
enfeksiyonu taşıyan insanlarla temasla bulaşabilir. Bedene
girmelerinden sonra, kuluçka dönemi altı gün kadar sürer.
Belirtiler
En kötü biçimiyle kızıl, çocuğun ateşinin apansız çok fazla
yükselmesiyle başlar; ayrıca çocuk kızarır, boğazı ağrır, bademcikleri
şişerek kızarır ve beyaz bir zarla kaplanır. İkinci gün, yüzü kırmızı
bir renk alır ve döküntü bedenin her yerine yayılır. Kabarık lekeler,
deriye benekli bir görünüm verir.
Başlangıçta dil beyaz ve kaba tüylü bir görünümdedir; hastalık
ilerledikçe kırmızı lekelerle kaplanmaya başlar ve kızıl hastalığının
niteleyici görünümü olan “çilek dil” görünümünü alır. Çocuk kendini son
derece kötü ve bitkin hisseder, iştahı son derece azalır. Ama döküntü
soldukça, kendini daha iyi hissetmeye başlar. Derisi ve dili normale
dönmeden önce, altı hafta kadar soyulur; bununla birlikte hastalığının
başladığı günden bir hafta ya da on gün sonra iyileşir.
Tedavi
Tedavide genellikle streptokokları öldüren penisilin kullanılır.
Hastalığın hafif geçtiği çocuklarda bile mikropların üreme şansı
kalmaması ve çocuğun enfeksiyonu başkalarına bulaştırmaması için,
birkaç gün süreyle penisilin tedavisi uygulanır. Hasta çocuk yatak
dinlenmesine alınır; ateşi yüksekse, düşürmek için bedenin günde birkaç
kez ılık suya batırılmış süngerle silinmesi gerekir. Terleme yoluyla
yitirdikleri beden sıvılarını karşılamak ve su yitimine uğramalarını
önlemek için bol sıvı içirilmelidir. Sulandırılmış meyve suları içtiği
sürece, iştahsızlığı karşısında herhangi bir kaygıya kapılmaya neden
yoktur.
Komplikasyonlar/Riskler
Kızıl genellikle, normal evrimini tamamlayarak hiçbir soruna yol
açmadan kısa sürede iyileşir. Tedaviye hemen başlanılmaması, yani
streptokokların çoğalarak yayılmalarına olanak verilmesi durumunda,
ortaya çıkabilecek ikinci enfeksiyonlar arasında ortakulak iltihabı,
bir çeşit böbrek iltihabı ve romatizma sayılabilir. Romatizma ve böbrek
iltihabı ciddi hastalıklardır.
|